Symfonische rock, ook wel symfo of progressieve rock genoemd, ontstaat eind jaren zestig en wordt gekenmerkt door lange nummers met veel tempo- en themawisselingen. Er wordt niet zelden geciteerd uit bekende klassieke composities. Nederlandse bands doen niet onder voor Engelse symfobands als Procol Harum en Pink Floyd en lopen van het begin af aan mee voorop. Ekseption richt zich in 1969 onder leiding van conservatoriummuzikant Rick van der Linden op het bewerken van klassieke composities en scoren daar internationale hits mee. Klassiek geschoold pianist Thijs van Leer en rockgitarist Jan Akkerman richten - ook in 1969 - Focus op en zijn wereldwijd succesvol met hun mix van klassiek, jazz en rock. In navolging van deze groepen ontstaan er meer bands die zich op de progressive rock storen. Zoals Alquin, dat in 1973 door lezers van Muziekkrant Oor wordt uitgeroepen tot de ‘meest trendsettende band van Nederland’. Ook succesvol is het door Ton Scherpenzeel en Pim Koopman opgerichte Kayak. Ze scoren in 1978 zelfs een hit in Amerika met Want You To Be Mine en de groep wordt door het Amerikaanse vakblad Record World uitgeroepen tot meest veelbelovende band. Single Ruthless Queen wordt een jaar later een top 10-hit in Nederland. Supersister is met zijn mengelmoes van rock, jazz en klassiek een uitzondering in de door beat- en rockgroepen gedomineerde muziekscene van Den Haag. Medeoprichter Robert-Jan Stips duikt later op in Golden Earring en speelt tegenwoordig bij Nits. Met de opkomst van punk eind jaren zeventig verliest de symfonische rock snel aan populariteit. Eind jaren tachtig begint het genre zich te mengen met hardrock en heavy metal. Het bekendste symfonische metalproject is het in 1994 door multi-instrumentalist opgerichte Ayreon. Met bombastische albums, waaraan veel muzikanten meewerken, laat hij de rockopera weer herleven.

Ekseption
Focus
Alquin
Kayak
Supersister
Ayreon